Invloed demografie op toekomst China

 Demografie? Wat is het eigenlijk? 

Demografie is de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de bevolkingssamenstelling, groei, verdeling en migratie.

Het omvat onderwerpen zoals geboortes, overlijdens, huwelijken, scheidingen, bevolkingsgroei, leeftijdsstructuur, sekseverhouding, etniciteit, opleidingsniveau, beroepsbevolking en migratiepatronen.
Demografen gebruiken gegevens uit verschillende bronnen, zoals volkstellingen, registratie van geboorten en overlijdens en enquêtes om bevolkingspatronen te analyseren en te voorspellen. De kennis die wordt verkregen uit de demografie wordt gebruikt voor het beleid en de planning op verschillende gebieden, zoals onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, sociale zekerheid, economie en milieu.

​

En hoe zit het dan in China?

De bevolking van China zal nog dit jaar voor het eerst in meer dan een halve eeuw krimpen. Dat is het begin van een grote verschuiving, waarbij de bevolking de komende decennia snel zal verouderen. Dat zal zeker gevolgen hebben voor de Chinese economie en ook voor de politiek en de economie op wereld niveau. Dat blijkt uit een analyses van de Universiteit van Victoria in Australië. 

 

China is met India het land met de grootste bevolking ter wereld. China alleen woont een/zesde van de wereldbevolking. Na een periode van 40 jaar vier buitengewone decennia waarin de Chinese bevolking groeide van 660 miljoen naar 1,4 miljard mensen nu, ligt de bevolking op koers om dit jaar te krimpen. Dit is voor het eerst sinds de jaren zestig ten tijde van de grote hongersnood die het gevolg was van de rampzalige 'Grote Sprong Voorwaarts' die partijleider Mao Zedong in 1958 lanceerde en een aantal misoogsten opleverde. Door de hongersnood kwamen naar schatting tussen de 20 en 40 miljoen mensen om. 

​

Volgens de laatste cijfers van het Chinese Nationale Bureau voor de Statistiek groeide de Chinese bevolking vorig jaar nauwelijks: van 1,41212 miljard naar 1,41260. Die toename met amper 480.000 mensen is slechts een fractie van de jaarlijkse groei met ongeveer 8 miljoen mensen tien jaar geleden.

 

Het is nu officieel: China zet streep achter een-kindpolitiek

Het totale vruchtbaarheidscijfer in China  - het gemiddeld aantal geboorten per vrouw - lag eind jaren 80 op 2,6 – ruim boven de 2,1 die minimaal nodig is om het aantal sterfgevallen te vervangen en de bevolking op peil te houden. Maar in 1994 was dat cijfer al gedaald naar 1,6 tot 1,7, in 2020 bedroeg het nog amper 1,3 en vorig jaar zakte het zelfs tot 1,15.

Ter vergelijking: in de Verenigde Staten is het vruchtbaarheidscijfer 1,6 geboorten per vrouw, in de Europese Unie 1,5. In het vergrijzende Japan bedraagt het 1,3. De daling is opvallend, omdat China in 2016 zijn een-kindbeleid heeft afgeschaft en vorig jaar zelfs een drie-kindbeleid heeft ingevoerd, ondersteund met belastingvoordelen en andere prikkels.

Er doen verschillende theorieën de ronde over de reden waarom Chinese vrouwen terughoudend blijven om kinderen te krijgen, zelfs nu ze daartoe aangemoedigd worden door de overheid. Chinese koppels mogen voortaan drie kinderen krijgen om veroudering van het land tegen te gaan. Een reden is dat de samenleving gewend is geraakt aan kleine gezinnen, een andere wijst naar de stijgende levensduurte en nog een andere theorie ziet in de verhoging van de huwelijksleeftijd de belangrijkste oorzaak, waardoor geboorten worden uitgesteld en de kinderwens zou afnemen.

Daarnaast telt China minder vrouwen in de vruchtbare leeftijd dan men zou verwachten. Door de een-kindpolitiek sinds 1980 kozen veel echtparen voor een jongen, waardoor de verhouding van de geslachten in China bij de geboorte scheefgetrokken is van 106 jongens voor elke 100 meisjes (de 'normale' verhouding in het grootste deel van de rest van de wereld) tot 120 jongens per 100 meisjes, en in sommige Chinese provincies zelfs tot 130.

De totale bevolking van China groeide vorig jaar met amper 0,34 per 1.000. En volgens prognoses van de Academie voor Sociale Wetenschappen in Shanghai krimpt de bevolking dit jaar - voor het eerst sinds de hongersnood – met 0,49 per 1.000 mensen. Hett keerpunt komt bijna een decennium eerder dan verwacht. In 2019 was de prognose van de academie nog dat de bevolking pas in 2029 een piek zou bereiken van 1,44 miljard. En de Verenigde Naties verwachtten de piek zelfs nog later, in 2031-32, met een totaal van 1,46. Het team van de Academie voor Sociale Wetenschappen voorspelt na 2021 een jaarlijkse gemiddelde daling van 1,1 procent, waardoor de Chinese bevolking in 2100 zal teruglopen tot 587 miljoen, minder dan de helft van wat ze nu is. 

VN-pessimisme over klimaatverandering

Het klimaat verandert razendsnel en de gevolgen zijn steeds wijdverspreider, overal in de wereld. Sla de kranten er maar op na. Elke week is er wel een of andere calamiteit: bosbranden, tornado's, overstromingen, hitte golven, strenge vorst etc. De gevolgen zijn ook steeds zwaarder dan eerst is ingeschat.

Een en ander is te lezen in het nieuwste rapport van het VN-klimaatpanel (IPCC), dat alle huidige kennis over het klimaat op onze planeet bundelt. Het rapport is heel alarmerend. Toch kunnen we als mens nog altijd de impact fel beperken, op voorwaarde dat er heel dringend actie wordt ondernomen. Het goede nieuws is dat we weten wat we moeten doen.

​

Conferentie

Tot de laatste week in maart 2023 waren vertegenwoordigers van bijna 200 landen zich onder de paraplu van de VN bezig met de slottekst van dit VN-rapport. Voor de start van de onderhandelingen heeft VN-secretaris-generaal António Guterres al een schot voor de boeg gelost: "We naderen het point of no return", De verdere opwarming zorgt voor onomkeerbare gevolgen voor mens en dier, als we niet snel genoeg ingrijpen. Dat ingrijpen is wat politici en beleidsmakers steeds verzuimd hebben te doen in de afgelopen decenia, ondanks herhaaldelijke eerdere waarschuwingen. Dit VN-rapport is daarom alarmerend, maar benadrukt ook de mogelijkheden die we nog altijd hebben om het ergste te voorkomen. 

We kunnen nog altijd de opwarming beperken tot anderhalve graad", zei Guterres in zijn speech. Hij noemt het rapport in dat verband "een overlevingsgids voor de mensheid." De VN roept de beleidsmakers in westerse landen op om niet tegen 2050 voor klimaatneutraliteit te gaan, maar al tegen 2040. Het gaat onder meer om de Europese Unie, de VS en Japan. 

Wat zijn de gevolgen als we door blijven modderen en niet in actie komen?

De anderhalve graad opwarming komt intussen steeds dichter, en zou structureel al een feit kunnen zijn tegen 2040.
Als de uitstoot van broeikasgassen de huidige stijgende trend blijft volgen, zou de zeespiegelstijging tegen 2300 tot 15 meter kunnen bedragen (bij een opwarming van 2 graden zal dat minder zijn).
De andere gevolgen zijn: extreme weertypes, denk aan dodelijke droogtes die de landbouw en natuur vernietigen of onbeheersbare overstromingen, of aan hevige cyclonen en dat niet alleen ver weg maar ook dichterbij ons eigen land.
Als we het klimaatprobleem nu niet grondig genoeg aanpakken, zal de rekening voor toekomstige generaties des te groter zijn, zowel op menselijk als op economisch vlak. Uitgerekend is dat de kosten om nu de klimaatopwarming af te remmen kleiner zijn dan de rekening die onze kinderen en kleinkinderen moeten gaan betaln als de opwarming later uit hand loopt. Dede impact van de klimaatverandering is zeer ongelijk verdeeld: de landen die het minst hebben bijgedragen aan de klimaatopwarming, lijden er het hardst onder. Toch zullen we ook in ons land steeds meer de gevolgen voelen. Ook wat betreft de generaties is de impact ongelijk verdeeld: wie nu wordt geboren, zal een veel grotere impact ondervinden dan bijvoorbeeld de grootouders. De opwarming is momenteel opgelopen tot 1,1 graden Celsius tegenover de referentieperiode 1850-1900. De langetermijndoelstelling van het klimaatakkoord van Parijs is maximaal anderhalve graad, maar momenteel - met de huidige gemaakte beloftes - stevenen we nog altijd af op 2,5 tot 3 graden Celsius extra. Aan de bak dus als we onze (klein) kinderen niet willen opzadelen met ellende.

Het klimaatrapport in het kort:

• het rapport is bedoeld als leidraad voor politici/beleidsmakers die de nodige maatregelen moeten nemen, "cruciaal voor beleidsmakers" zeggen experts.

• het rapport zegt dat de doelstelling om de opwarming te beperken tot anderhalve graad nog altijd kan, maar dat het nu wel zéér dringend wordt, omdat we er maar niet in slagen om - ondanks gemaakte afspraken - de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. .

• we hebben de kennis en middelen om in te grijpen, zoals hernieuwbare energie en het loslaten van fossiele brandstoffen, maar het moet dus een grote transformatie worden in plaats van kleine stapjes.

• ook het (beter) beschermen van de natuur kan ons al een heel eind mee op weg helpen, we zouden 30 tot 50 procent van alle land en oceanen moeten beschermen.

• geldstromen nog veel meer in een andere richting geleid worden, weg van fossiele brandstoffen en richting hernieuwbare energie   

• broeikasgassen moeten  met 43 procent worden afgebouwd tegen 2030 en met 60 procent tegen 2035!

Wat is AI?

 Wat ís Artificial Intelligence of afgekort AI nou precies? Het is een concept waarbij computers taken uitvoeren waar normaal gesproken menselijke intelligentie voor nodig is. Er bestaan twee versies. De narrow-variant is al flink in ons dagelijks leven ingeburgerd, denk aan zoekmachines, spamfilters, robot-stofzuigers of -grasmaaiers. Narrow AI heeft zich in rap tempo ontwikkeld en wordt nu ingezet bij gezichts- en stemherkenning, het signaleren van patronen en het doen van onderzoek.

Dan is er nóg een AI-concept: de general– variant. Dit is volledig ontwikkelde kunstmatige intelligentie die in de toekomst los van de mens kan bestaan. Het klinkt nog science fiction, maar zal in de nabije toekomst dichterbij komen.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

AI, de voordelen 

Kunstmatige intelligentie maakt ons leven gemakkelijker: 

• Bereikbaarheid: AI robots kunnen taken overnemen van mensen op plaatsen die  schadelijk of gevaarlijk zijn. Van laboratoria en mijnbouw tot de ruimte. 

• Nauwkeurigheid en precisie: bij het verwerken en analyseren van grote hoeveelheden complexe data. Wij kunnen bijvoorbeeld niet alle onderzoeken lezen die ooit gepubliceerd zijn. Maar AI-software kan dat wel en steeds beter. AI kan snel beslissingen nemen op basis van gegronde informatie in verschillende situaties.

• Terugkerende handmatige taken: AI neemt saaie, voorspelbare taken over van mensen. Machines hebben geen pauze nodig en maken minder vaak fouten. Zo  kunnen medewerkers zich  op taken richten die belangrijker zijn voor het bedrijf.

• Gemak: AI biedt ontelbare oplossingen voor ons dagelijks leven zoals slimme thermostaten die je temperatuurbehoefte snappen, applicaties die klantcontact verbeteren in de zakelijke wereld en waardoor jij bijvoorbeeld nog gemakkelijker een vlucht kunt boeken.

​

Nadelen aan AI?

Nu beslissingen op basis van AI  een steeds grotere impact op ons leven krijgt, rijzen ethische vragen over hoe de technologie onze maatschappij beïnvloedt. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat AI iedereen eerlijk behandelt, en in hoeverre zijn organisaties verantwoordelijk voor het beschermen van privacy?
Onze PC's, telefoons  en tablets zijn in theorie niet besmet met de vooroordelen die besluiten door mensen gemaakt beïnvloeden. Toch zijn AI-systemen ontworpen door mensen en zijn slechts zo goed als de gegevens die erin worden ingevoerd. Zelfs wanneer het ene algoritme een ander maakt, werd het oorspronkelijke algoritme door mensen gemaakt en is het alsnog onderworpen aan menselijke vooroordelen.

Wie heeft artificial intelligence bedacht ?

Alan Turing is zonder twijfel de grondlegger van AI, het idee van intelligente machines. Deze Britse computerwetenschapper, wiskundige, logicus en cryptoanalist werkte tijdens WOII in Bletchley Park aan het decoderen van het Duitse berichtenverkeer. Hij publiceerde in 1950 een paper Computing Machinery and Intelligence, waarin hij beschreef hoe een computer het verschil kan duiden tussen een mens en een machine, aan de hand van een serie vragen. Dit imitatiespel heet sindsdien de Turing Test.

De Amerikaanse computerwetenschapper John McCarthy bedacht in 1950 de huidige term artificial intelligence. Vanaf dat moment ging de ontwikkeling van computers hand in hand met de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Hard- en software konden steeds meer en ingewikkeldere taken uitvoeren.

​

Versnellen de hoge prijzen de energietransitie?

 De hoge energieprijzen houden onze gemoederen flink bezig. De bedrijven komen in de problemen en onder huishoudens wordt energie-armoede een steeds groter probleem. De landelijke en regionale overheid grijpt in met belasting- en prijsmaatregelen.

​

Wat is eigenlijk de energietransitie?
Om de klimaatdoelen te bereiken en zo de klimaatverandering tegen te gaan, moeten we de uitstoot van CO2 drastisch verminderen. Dit kan door fossiele brandstoffen zoals aardgas en olie te vervangen door hernieuwbare energie (of groene energie), zoals zonne-energie en windenergie. Deze omschakeling wordt de energietransitie genoemd. Op de klimaatconferentie van de Verenigde Naties in Parijs is een is een juridisch bindend internationaal verdrag over klimaatverandering afgesloten. Het werd door 196 landen aangenomen op 12 december 2015 en trad in werking op 4 november 2016.

Het doel dat is afgesproken is om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden, bij voorkeur tot 1,5 graad Celsius, vergeleken met het pre-industriële niveau. Hiervoor moeten de landen allerlei maatregelen gaan nemen.

 

Maar zorgen de hoge gasprijzen ervoor dat duurzame energie aantrekkelijker wordt?

​

Hierover zijn de meningen van de deskundigen verdeeld.

Elektriciteit in Nederland wordt voor 60 procent opgewekt met gas, en warmte met 75 procent. Dus een hoge gasprijs zorgt meteen ook voor  hoge elektriciteitsprijzen. Overstappen op een warmtepomp of elektrisch verwarmen zal voorlopig niet lonen, mensen zitten dus klem. Wel is stookhout nu goedkoper dan gas geworden, maar dat zorgt natuurlijk voor meer CO2, fijnstof, en NOx.

Hoge prijzen zorgen simpelweg voor minder draagvlak voor welke energiemaatregel dan ook. Mensen maken zich zorgen over het einde van de wereld maar allereerst over het einde van de maand. De hoge prijs voor energie drukt ons echter wel weer met de neus op de feiten dat we afhankelijk zijn van een fossiel energiesysteem en dat we snel moeten starten met  het opwekken van duurzame energie. Dat is op zich een positief effect. Maar tegelijkertijd geeft de overheid nu veel geld uit aan compensatiemaatregelen voor de hoge gasprijs aan burgers en bedrijven, terwijl ze dat ook in duurzaamheid hadden kunnen investeren.

​

Investeren

In het algemeen is het zo dat als je een hogere prijs voor fossiele energie moet betalen, dat je dan het gedrag van mensen en bedrijven beïnvloedt en dat ze gaan investeren in duurzame energie. Het probleem is nu dat de prijsstijging zo snel gaat. Dat kun je met investeringen in duurzame energie of energiebesparing niet bijbenen.

Het vervelende is dat mensen met een kleine portemonnee, die vaak in slecht geïsoleerde huurhuizen wonen, het meeste benadeeld worden. Die huishoudens kunnen niet zelf investeren in energiebesparing of een warmtepomp. De snelle prijsstijging veroorzaakt een negatief sentiment. 

En voor investeringsklimaat is het belangrijk dat energieprijzen enigszins voorspelbaar zijn.

Het tijdperk van de fossiele brandstoffen kan sneller voorbij zijn dan gedacht, schrijft het Internationaal Energie Agentschap (IEA) donderdag in een dik rapport, de World Energy Outlook. Door de oorlog in Oekraïne, de hoge brandstofprijzen en de maatregelen die de Verenigde Staten en de Europese Unie nemen om hernieuwbare energie te stimuleren, piekt het gebruik van olie, aardgas en steenkolen al dit decennium. 

​

Voor steenkolen is het de komende jaren zover, voor aardgas eind jaren twintig van deze eeuw en voor olie halverwege de jaren dertig. Decennialang was het aandeel van fossiele brandstoffen in de wereldwijde energiemix 80 procent. Maar dat daalt naar 75 procent in 2030, zegt het IEA. Een stap in de juiste richting, maar nog niet voldoende om de klimaatdoelen van Parijs te halen.

Overstroom ik?

De afgelopen tijd dringt het tot steeds meer Nederlanders door dat we in de toekomst een probleem krijgen. Door de klimaatverandering zal ons leven en onze omgeving sterk veranderen waaronder de problemen die gaan ontstaan door het stijgen van de zeespiegel.

Een aantal jaren geleden hebben de meeste landen, in Parijs tijdens de klimaatconferentie, met elkaar een akkoord gesloten om maatregelen te nemen zodat de temperatuur wereldwijd in 2100 met niet meer dan 1,5 graad gaat stijgen. Tot nu toe is er echter weinig gedaan, Zeker in Nederland niet waar de politiek toch geen harde noten gaat kraken, terwijl dit wel nodig is.

Gevolgen? Als de temperatuur flink meer stijgt loopt Nederland gedeeltelijk onder water. Iets wat Nederlanders gezien hun aard en eeuwenlang vechten tegen het water niet kunnen accepteren en dus verdringen.

Hoeveel ligt Nederland in 2022 onder zeeniveau?

Volgens de deskundigen ligt 26% van Nederland onder de zeespiegel en 59% van Nederland is kwetsbaar voor overstromingen bij hoogwater en zware stormen. Door bodemdalingen zakt Nederland nog steeds meer en dieper onder de zeespiegel.

Welk deel van Nederland ligt onder zeeniveau?

Rijkswaterstaat, de veiligheidsregio's, de waterschappen, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ministerie van Justitie en Veiligheid en het Deltaprogramma hebben een "opwekkende" site gemaakt waar je kan bepalen wat jouw situatie is en hoe je je kunt voorbereiden. Kijk op: https://overstroomik.nl/

De overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor het meten van alle hoogtes in Nederland is het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). De AHN-gegevens zijn beschikbaar op het internet en de kaart hieronder is van hun website. 

De kleuren van de NAP landkaart van Nederland hierboven spreken voor zich.

Donkerblauw op de NAP landkaart is het deel van Nederland onder de zeespiegel (onder 0 meter NAP) dat is te vinden in de polders in het westen van Nederland en in het IJsselmeer.

Donkergroen op de NAP landkaart is land net boven de 0 meter NAP en lichtgroene delen van Nederland zijn delen met hoogtes tot 12 meter boven NAP. Deze groene delen van Nederland zijn nog wel kwetsbaar voor overstromingen bij hoogtij en storm.

De gele en oranje delen op de NAP landkaart van Nederland bevinden zich ruim boven het gemiddelde zeeniveau (> 12 meter NAP) en zijn niet kwetsbaar voor overstromingen. Het hoogste punt van Nederland ligt op de Vaalserberg in Zuid-Limburg op 322 meter boven NAP.

Door klimaatverandering neemt de temperatuur op aarde momenteel snel toe waardoor de ijskappen op de Noord- en Zuidpool nu veel sneller smelten dan 20-30 jaar geleden. Als deze ijskappen geheel zouden smelten, zal de wereldwijde zeespiegel met ± 65 meter stijgen Een stijging van de zeespiegel met ± 65 meter, zal Nederland zeker niet aankunnen. Een stijging van de zeespiegel met 1-2 meter, kunnen de Nederlandse ingenieurs nog wel aan, maar het moet niet veel meer dan een stijging van 1-2 meter worden. Als je je verder wilt verdiepen in deze fascinerende (en beangstigende) materie, raad ik je aan het boek: Alles Smelt van weerman en wetenschapper Peter Kuipers Munneke te lezen.